ЕҢБЕККЕ АДАЛДЫҚ, ЕЛГЕ ҚЫЗМЕТ
Адамның өмір жолын жылдар емес, атқарған ісі айқындайды. Біреудің еңбегі белгілі бір кезеңмен шектелсе, енді біреудің кәсібі тұтас ғұмырының мазмұнына айналады. Маханалина Бағдагүл Разақбергенқызының отыз жылдан астам уақытқа созылған ұстаздық жолы — осындай тұтас еңбек шежіресі.
1974 жылдың 30 қазанында Ақтөбе облысы, Қарабұтақ ауданының Белқопа ауылында дүниеге келген Бағдагүл Маханалинаның еңбекке, білімге деген көзқарасының қалыптасуында ауыл мектебінің орны ерекше. Хромтау ауданының Бөгетсай орта мектебінен білім алған ол 1991 жылы Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе педагогикалық институтына оқуға түсіп, 1995 жылы қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығын алып шықты. Сол жылы Бөгетсай мектеп-гимназиясына мұғалім болып қабылданған жас маман бүгінде осы білім ордасында отыз жылдан астам уақыт еңбек етіп келеді. Бір мектепте осынша жыл қызмет ету күнтізбедегі жылдар жиынтығы ғана емес. Оның әр жылында жүздеген сабақ, мыңдаған оқушы, талай буынның арманы мен үміті бар.
Ұзақ жылғы еңбек тәжірибесіне қарамастан, Бағдагүл Маханалина ізденісін тоқтатқан емес. Керісінше, заман талабына сай білімін толықтырып, жаңа бағыттарды меңгеруге ұдайы көңіл бөліп келеді. 2022 жылы Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінде «Әлеуметтік педагогика және тьюторлық» бағыты бойынша тағы бір жоғары білім алып, 2025 жылы А.Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінде педагогика ғылымдарының магистрі дәрежесін иеленуі — соның айғағы.
Алайда білімін толықтыруы оның кәсіби ізденісінің сыртқы көрінісі ғана. Ұстаз еңбегінің шынайы нәтижесі шәкіртінен көрінеді. Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен дайындаған оқушылары облыстық, республикалық байқауларда жүлделі орындардан көрініп, білім додаларында өз мүмкіндіктерін танытты. Шәкірттерінің бірі ұстаздық жолды таңдаса, енді бірі ғылымға бет бұрды. Ұстаз үшін өз еңбегінің жалғасын шәкіртінен көру — ең үлкен марапаттардың бірі.
Бағдагүл Маханалинаның кәсіби шеберлігі де түрлі байқауларда бағасын алды. «Үздік педагог портфолиосы – 2023», «Үздік қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі», «Педстарт» республикалық олимпиадасы секілді байқауларда І дәрежелі дипломдармен марапатталуы — ұзақ жылғы ізденістің нақты нәтижесі. Сонымен қатар облыстық педагогикалық олимпиадаларда жүлделі орындарға ие болып, педагогикалық идеялар фестивальдеріне қатысып, өзінің іс-тәжірибесін әріптестерімен бөлісіп жүр.
Ал, 2023 жылдан бастап ол Бөгетсай мектеп-гимназиясы бастауыш кәсіподақ ұйымының төрағасы қызметін атқарып келеді.
Бұл оның өміріндегі жауапкершілігі бөлек жаңа кезең. Ұстаздықта адам баласының білімін қалыптастыру маңызды болса, кәсіподақ жұмысында еңбек адамының мүддесін қорғау, оның үнін есту, ортақ мәселелерді шешуге атсалысу алдыңғы орынға шығады. Бір сыныптың емес, тұтас ұжымның мәселесіне жауапкершілікпен қарау үшін кәсіби біліктілікпен қатар, әріптестердің пікірін ескеріп, ортақ шешім таба білу де маңызды.
Кәсіподақ төрағасы ретінде Бағдагүл Маханалина ұжым мүшелерінің әлеуметтік және еңбек мәселелеріне көңіл бөліп, олардың құқықтары мен мүдделерін қорғауға атсалысып келеді. Сонымен қатар ұжымдық шараларды ұйымдастыруға, әріптестеріне қажет кезде қолдау көрсетуге және мектеп қызметкерлерінің арасындағы ауызбіршілікті нығайтуға үлес қосуда.
Оның бұл қызметке келуі — оның ұжым арасында беделге ие, жауапкершілігі мол, ұйымдастырушылық қабілеті қалыптасқан маман екенін көрсетеді. Кәсіподақ жұмысы күнделікті көзге көріне бермегенімен, оның артында адамдардың мәселесіне көңіл бөлу, өзара қолдауды күшейту және еңбек ұжымының бірлігін сақтау сияқты маңызды міндеттер тұр. Кәсіподақ төрағасы үшін басты ұстаным — адамға құрметпен қарап, әріптестеріне қолдан келгенше қолдау көрсету. Ұстаздық жылдарында қалыптасқан осы қасиеттері бүгінде кәсіподақ жұмысында да өз жалғасын тауып келеді.
Ұстаздық қызметінде ол оқушының жағдайын ескерсе, кәсіподақ жұмысында әріптестерінің талап-тілегіне назар аударады. Екі қызметтің сыртқы сипаты бөлек болғанымен, түпкі мақсаты бір: адамға қолдау көрсету. Сондықтан оның кәсіподақ төрағасы ретіндегі қызметі де ұстаздық жолының заңды жалғасы іспетті. Жылдар бойы шәкіртінің жан дүниесін түсінуге дағдыланған педагог енді өз әріптестерінің де талап-тілегіне құлақ асып, олардың ортақ мәселелерін шешуге өз үлесін қосуда.
Кәсіподақ жетекшілігі — ең алдымен, ұжымның сенімін ақтап, ортақ іске жауапкершілікпен қарауды талап ететін міндет. Ұжым мүшелері сенім артқан адам сол сенімді ақтауға тиіс. Ұстаздық тәжірибесі мен ұйымдастырушылық қабілеті оның кәсіподақ жұмысын да нәтижелі атқаруына негіз болып отыр. Оның еңбек жолындағы бұл қыры «Еңбек адамын ұлықтау» ұғымының мәнін де тереңдете түседі. Өйткені, еңбек адамын құрметтеу — тек оның еңбегін мадақтау емес, еңбек етіп жүрген адамның өзіне құрметпен қарау. Ал, кәсіподақ қызметінің негізгі мәндерінің бірі де осында.
Бағдагүл Маханалина үшін мектеп тек сабақ өтетін орын емес, тағдырымен байланысқан, өмірінің елеулі бөлігіне айналған орта. Мұнда ол жас маман болып келді, тәжірибелі ұстазға айналды, талай шәкірт тәрбиеледі, әріптестерімен бірге талай белесті еңсерді. Бүгінде сол ұжымның бірлігін бекемдеуге кәсіподақ төрағасы ретінде де үлес қосып келеді. Жылдар бойғы тәжірибе оның ізденісін тоқтатқан жоқ, керісінше кәсіби мүмкіндігін одан әрі кеңейте түсті. 2019 жылдан бергі республикалық және облыстық деңгейдегі марапаттары соны көрсетеді. Әрбір нәтиже жаңа ізденіске бастайды, әрбір белес жаңа міндет жүктейді.
Оның өміріндегі жауапкершіліктің тағы бір үлкен арнасы — отбасы. Алты бала тәрбиелеп өсірген, «Күміс алқа» иегері атанған ана үшін жауапкершілік ұғымы күнделікті өмірдің ажырамас бөлігі. Отбасы мен қызметті қатар алып жүрудің өзі үлкен табандылықты, төзімділікті және уақытты тиімді ұйымдастыра білуді қажет етеді.
Бүгінде Бағдагүл Маханалина педагог-зерттеуші, педагогика ғылымдарының магистрі, тәжірибелі қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, алты баланың анасы және мектеп кәсіподағын басқарып отырған қоғамдық белсенді жан. Оның еңбек жолындағы әр марапаттың артында жылдар бойғы маңдай тер, тынымсыз ізденіс пен өз ісіне деген адалдық жатыр. Адамдарға деген жауапкершілік те осы жолдың ажырамас бөлігіне айналған. Отыз жылдан астам уақыт бұрын Бөгетсай мектебінің табалдырығын жас маман болып аттаған ұстаз бүгінде сол мектептің тәжірибелі маманы ғана емес, шәкірт тәрбиесі мен ұжымдық жауапкершілікті қатар алып жүрген, әріптестерінің сенімін арқалаған кәсіподақ жетекшісіне айналды.
Уақыт оның кәсіби тәжірибесін тереңдетті. Бірақ адамға деген құрметін өзгерткен жоқ.
Еңбекпен келген абыройдың бағасы марапатта емес, елдің сенімінде. Бағдагүл Маханалинаның ең үлкен жетістігі де өзі таңдаған жолға адалдығы, шәкірттерінің жетістігі және әріптестерінің сенімін арқалап келе жатқаны. Бұл — бір адамның еңбек жолы ғана емес. Бұл — ұстаздыққа адалдық пен еңбек адамына құрметті қатар алып жүрген ғұмырдың өнегесі.
Сандуғаш БАЙҒҰЛҚЫЗЫ,
Ақтөбе облыстық білім және ғылым қызметкерлері
кәсіподағы ұйымының баспасөз хатшысы
